مریانج

شهر مَریانَج (نام محلی: مَرگانه) یکی از شهرهای استان همدان ایران است. مریانج یکی از شهرهای تابعه شهرستان همدان است که در ۶ کیلومتری جاده همدان-کرمانشاه و در دامنه‌های الوند واقع است. لهجه مردم این شهر مرگانه‌ای نام دارد که نزدیکی‌هایی با گویش‌های لری و فارسی جنوب استان همدان دارد.

پیشینه و تاریخ مریانج

مریانج در بین شهرهای مجاور همدان کمترین مهاجر را پذیرفته‌است و از وضعیت اقتصادی مناسبی برخورداراست. مردمان آن عموماً از طریق کشاورزی، دامداری، کامیون داری و… امرار معاش می‌نمایند. ویژگی‌های فرهنگی و زبانی آنها به عنوان یک خرده فرهنگ آنها را از روستاها و شهرهای مجاور متمایز می‌نماید. وجه تسمیه آن دقیقاً مشخص نیست بعضاً مبتنی بر حدس و استنباط‌های شخصی است اما اهالی به آن مرگانه و همدانی‌ها مریانه می‌گویند ودر نقشه‌ها و مکاتبات اداری بصورت معرب مریانج استعمال می‌شود. دکتر اذکایی در کتاب مادستان یا همدان نامه از طریق تحلیل‌های زبان‌شناسی بر این باور است که مرگانه از دو جز مرگ + آنه تشکیل شده و مرگ یا مرغ بمعنی چمن می‌باشد و در مجموع یعنی محلی که در آنجا چمن فراوان است.

اگر چه در منابع تاریخی نام و نشان چندانی از مریانج به وضوح دیده نمی‌شود اما بدون تردید وجود شرایط مساعد زیست محیطی، آب فراوان، خاک‌های رسوبی حاصلخیز، وجود رود خانه و جویبارهای جاری از دامنه‌های الوند و موقعیت جغرافیایی خاص که آنجا را در مدخل دره برفین امامزاده کوه و مسیر راه ارتباطی هگمتانه به کنگاور قرارمی داده همواره باعث استقرار گروههای یکجا نشین در آن منطقه بوده‌است. وجود چند تپه باستانی و کشف اتفاقی گورهای تاریخی در حوالی مریانج نشان از قدمت آن در هزارهای پیش از میلاد دارد، امروزه در دره دوستعلی و دو خواهران چندین سنگ نگاره چوپانی دیده می‌شود که حکایت از مسکون بودن منطقه در عصر سنگ می‌نماید.

در دوره‌های تاریخی پیش از اسلام احتمالاً مریانج و روستاهای دره برفین ده دژهایی بوده‌اند که نه تنها امنیت شهر هگمتانه را تامین می‌کردند بلکه بخشهایی از نیروی نظامی در آنجا استقرار می‌یافتند.

در خلال هجوم اعراب به ایران و بعد از فتح نهاوند درگیریهایی بین اعراب و باقی‌مانده سپاه ساسانی در همین منطقه رخ داده و در اثر آن تعدادی از بزرگان سپاه عرب کشته شده‌اند و مقبره آنها در جایی که به امامزاده کوه معروف است واقع شده و همچنین وجود تعدادی اماکن با نام بعضی شاهان وبزرگان قبل از اسلام موید اهمیت راهبردی منطقه در قدیم می‌باشد.

در دوره اسلامی بعضی از جغرافی نویسان و شعرا و ادبا به مناسبت‌هایی از دره ماوشان و زیبایی و آبادی‌های آن یاد نموده‌اند. از جمله عین القضاه، حمدالله مستوفی، نجم الدین قمی، زکریا محمود قزوینی و عبدالباقی نهاوندی گاه به اختصار و گاه به تفصیل ماوشان را توصیف نموده‌اند.

ماوشان نام قدیمی همین دره برفین است که رودخانه قوری چای یا ماوشانرود از کنار روستاهای برفین، موئین، توئین، سولان و مریانج می‌گذرد و نه تنها در اقتصاد کشاورزی آنها نقش بسزایی دارد بلکه به لحاظ اجتماعی و فرهنگی نیز موجب تقویت پیوندها و ارتباطات اجتماعی و فرهنگی روستاهای مذکور گردیده است

به نظر می‌رسد اولین سند مکتوبی که در آن نام و نشانی از مریانج به میان آمده مربوط به دو چکامه‌ای است که ابوالوفای همدانی ادیب و شاعر قرن سوم هجری به زبان عربی در زیبایی‌ها و مناظر خاطره انگیز و اماکن دره ماوشان سروده‌است، ابوالوفای همدانی در ابیاتی از آن چکامه به توصیف و تمجید زیبایی‌های طبیعی مریانج می‌پردازد و می‌گوید :

  • بسفح مرجانه المحسود و ساکنها روض اریض و ما ثم موار ……………..و شعب قروذ فیه کل مونقه و فیه للهوا اشجار و انهار.
  • در دامنه مریانه که بر آرمندگانش رشک برند گلزاری نظر گیر و آب زاری هموار است …….دره قروه که در آن هر چیز دلپسندی است و در ختان و جویباری فرح انگیز در آنجاست.

فراگیری و تاثیر روز افزون رسانه‌ها، نفوذ و ترویج گویش خاص مرکز نشینان، بی میلی جوانان در پایبندی به گویش‌های محلی خود، ورود واژه‌های خارجی و بعضی عوامل دیگر گویش‌های محلی را به شدت و سرعت در معرض تهدید و فراموشی قرار داده است.

 

 

درباره‌ی sajad

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>